Kenteken checken vóór je een tweedehands auto koopt: de complete gids

Een tweedehands auto kopen is spannend en risicovol tegelijk. Een nette buitenkant zegt weinig over wat de auto heeft meegemaakt. Met een kentekencheck haal je in een minuut de officiële registratie op en weet je of het verhaal van de verkoper klopt.

Deze gids loopt langs wat je wel ziet, wat je niet ziet, hoe je de rode vlaggen herkent en wat je daarna nog moet doen.

Doe de check vóór de bezichtiging#

De volgorde is belangrijk. De meeste mensen kijken eerst naar de auto en checken daarna pas. Dan ben je al verliefd en praat je jezelf over signalen heen.

Draai het om. Vraag de verkoper het kenteken op vóór je in de auto stapt, doe de check thuis en ga met gerichte vragen naar de bezichtiging. Een verkoper die het kenteken niet wil geven, heeft daarmee je vraag al beantwoord.

Wat je via het kenteken ziet#

Voertuiggegevens#

Merk, handelsbenaming, type, datum eerste toelating, kleur, brandstof, cilinderinhoud, vermogen, massa rijklaar en toegestane maximum massa. De eerste controle is simpel: komt dit overeen met de advertentie en met de auto die voor je staat? Een afwijkende kleur of uitvoering betekent niet meteen fraude, maar wel dat je doorvraagt.

Het gewicht is bovendien praktisch: het bepaalt je wegenbelasting, en samen met de toegestane maximum massa of je met je rijbewijs een aanhanger mag trekken.

APK-historie met tellerstanden#

Bij elke APK-keuring registreert de keurmeester de kilometerstand. Die reeks is het waardevolste onderdeel van de hele check. Loopt de stand netjes op, of zit er een sprong in? Een auto die nu op 80.000 staat terwijl een eerdere keuring 140.000 registreerde, is teruggedraaid.

Let ook op de afstanden tussen keuringen. Een auto die drie jaar lang 30.000 km per jaar reed en daarna plotseling 5.000 per jaar, heeft iets meegemaakt of stond stil.

Het tellerstandoordeel#

De RDW geeft per voertuig een eigen oordeel over de kilometerhistorie. Dit is je beste gratis wapen tegen tellerfraude: staat er "onlogisch", dan heeft de RDW zelf geconstateerd dat de reeks niet klopt. Dat is geen onderhandelingspunt maar een reden om weg te lopen.

Openstaande terugroepacties#

Fabrikanten roepen voertuigen terug voor veiligheidsproblemen. Staat er een actie open, dan is die nog niet uitgevoerd. Laat dat regelen vóór de overdracht, op kosten van de verkoper.

Exportstatus en tenaamstelling#

Je ziet de datum van tenaamstelling en of de auto voor export geregistreerd staat. De naam van de eigenaar is niet openbaar, dus je kunt niet controleren of de verkoper de eigenaar is. Vraag daarom altijd het kentekenbewijs en een identiteitsbewijs te zien, en controleer of die namen overeenkomen.

Wat je er níet in vindt#

Hier zijn veel vergelijkingssites onduidelijk over, dus we zijn expliciet:

• Schadehistorie en total loss. Nederland heeft geen openbare centrale schadedatabase. Deze gegevens staan niet in de open data en wij tonen ze dus niet.
• Pandrecht of openstaande financiering. Staat niet in het kentekenregister.
• Diefstalregistratie. Niet openbaar opvraagbaar.
• Persoonsgegevens van de eigenaar. Bewust afgeschermd in de Wegenverkeerswet.

Wil je toch richting schadehistorie, lees dan hoe je de schadehistorie via het kenteken benadert en wat een NAP-rapport wel en niet oplevert.

Rode vlaggen#

1. Tellerstandoordeel "onlogisch". Direct afhaken.
2. Springende of dalende kilometerstand in de APK-reeks. Hetzelfde verhaal.
3. Verlopen APK. Je mag er niet mee rijden, en het zegt iets over het onderhoud. Een betrouwbare verkoper regelt dit vooraf.
4. Veel eigenaren in korte tijd. Een auto van drie jaar oud met zes tenaamstellingen verdient een verklaring.
5. Openstaande terugroepactie. Laat uitvoeren voor de overdracht.
6. Gegevens die niet matchen met de advertentie. Kleur, type of bouwjaar die afwijken.
7. Geen APK-registraties bekend. Wijst op verse import; de Nederlandse historie ontbreekt dan.
8. Haast bij de verkoper. Vooral in combinatie met contant afrekenen.

Extra checks per type auto#

Elektrische auto. De accu is het duurste onderdeel en de conditie staat niet in de RDW-data. Laat de State of Health uitlezen en controleer de accugarantie. De volledige uitleg staat in onze gids over een tweedehands EV kopen.

Diesel. Let op roetfilter en uitstootklasse in verband met milieuzones, en reken de wegenbelasting door: diesel kent een toeslag.

Luxe auto's. Een aantoonbare onderhoudshistorie weegt hier zwaarder dan bij een gemiddelde occasion, omdat één achterstallige beurt duizenden euro's kan kosten.

Youngtimers en klassiekers. Originaliteit, matching numbers en documentatie bepalen de waarde. Vanaf 40 jaar geldt bovendien vrijstelling van wegenbelasting.

Import. Zonder Nederlandse APK-historie kun je de kilometerstand niet verifiëren. Vraag om de buitenlandse onderhoudshistorie.

Wat je zelf nog controleert bij de bezichtiging#

De kentekencheck vertelt je de administratieve waarheid. De technische waarheid zie je ter plekke:

• Buitenkant: kleurverschillen in de lak, kierende panelen en roest onder de portieren en bij de wielkasten.
• Binnenkant: slijtage van stoel, pedaalrubbers en stuur. Past die slijtage bij de kilometerstand die je net hebt gecontroleerd?
• Motorruimte: olielekkage, koelvloeistofniveau en sporen van recente reparaties.
• Proefrit: rij ook op de snelweg. Let op trillingen, geluiden, het schakelen en de remmen.
• Papieren: kentekenbewijs, onderhoudsboekje en facturen.

Bij occasions boven ongeveer 5.000 euro loont een onafhankelijke technische keuring bijna altijd. Voor 75 tot 150 euro krijg je een professioneel oordeel, en dat verdien je terug in de onderhandeling of in de miskoop die je niet doet.

Je rechten als koper#

Een verkoper heeft een informatieplicht: bekende gebreken moet hij melden. Verzwijgt hij bewust iets, dan kan er sprake zijn van bedrog en is de koop mogelijk aantastbaar. Maar bewijzen wat iemand wist, is in de praktijk lastig.

Bij een particuliere verkoper geldt in beginsel dat je koopt "zoals de auto staat" en heb je zelf een onderzoeksplicht. Bij een professionele verkoper sta je sterker: dan gelden de regels voor consumentenkoop en moet de auto voldoen aan wat je er redelijkerwijs van mag verwachten.

In beide gevallen helpt het als je vastlegt wat je vóór de koop hebt gecontroleerd. Bewaar een schermafdruk van de kentekencheck met datum.

Reken door wat de auto gaat kosten#

De aankoopprijs is niet je grootste kostenpost. Voor je onderhandelt, weet je het liefst wat de auto per maand doet:

• de wegenbelastingcalculator rekent de motorrijtuigenbelasting uit op gewicht, brandstof en provincie
• de maandlastencalculator telt daar afschrijving, verzekering, brandstof en onderhoud bij op
• de autowaardecalculator geeft een indicatie of de vraagprijs realistisch is

Die laatste is je sterkste onderhandelingsargument: een onderbouwd verhaal over de marktwaarde werkt beter dan afdingen op gevoel.

Conclusie#

Een occasion kopen zonder kentekencheck is een onnodige gok. In een minuut haal je de officiële gegevens op: APK-historie, tellerstanden, het tellerstandoordeel en openstaande terugroepacties. Doe het vóór de bezichtiging, neem je vragen mee, en laat bij twijfel keuren.

En wees vooral realistisch over wat een gratis check wel en niet kan. Schadehistorie zit er niet in, bij niemand niet. Wie je dat wel belooft, verkoopt je iets anders.