Tweedehands auto kopen: waar let je op? Check het kenteken

Een tweedehands auto kopen is spannend en risicovol tegelijk. Een nette buitenkant zegt weinig over wat de auto heeft meegemaakt. Met een kentekencheck haal je in een minuut de officiële registratie op en weet je of het verhaal van de verkoper klopt.

Deze gids loopt langs wat je wel ziet, wat je niet ziet, hoe je de rode vlaggen herkent en wat je daarna nog moet doen.

Waar let je op? De checklist in het kort#

1. Kenteken checken vóór de bezichtiging: APK, terugroepacties, import, tellerstandoordeel.
2. Klopt de advertentie? Merk, uitvoering, bouwjaar en kleur moeten overeenkomen met de registratie.
3. Kilometerstand: vraag het RDW-voertuigrapport met alle standen.
4. Is de verkoper de eigenaar? Vergelijk de naam op het kentekenbewijs met een identiteitsbewijs.
5. Diefstal, rijverbod en aantal eigenaren: check de status in de RDW-kentekencheck.
6. Schade: kijk naar naden, lak en bandenslijtage, en vraag naar herstelfacturen.
7. Proefrit: ook op de snelweg, met aandacht voor remmen, schakelen en geluiden.
8. Onderhoud: onderhoudsboekje en facturen.
9. Kosten: reken wegenbelasting, verzekering en brandstof door vóór je onderhandelt.
10. Overschrijven: regel het meteen bij de overdracht, met vrijwaringsbewijs voor de verkoper.

Doe de check vóór de bezichtiging#

De volgorde is belangrijk. De meeste mensen kijken eerst naar de auto en checken daarna pas. Dan ben je al verliefd en praat je jezelf over signalen heen.

Draai het om. Vraag de verkoper het kenteken op vóór je in de auto stapt, doe de check thuis en ga met gerichte vragen naar de bezichtiging. Een verkoper die het kenteken niet wil geven, heeft daarmee je vraag al beantwoord.

Wat je via het kenteken ziet#

Voertuiggegevens#

Merk, handelsbenaming, type, datum eerste toelating, kleur, brandstof, cilinderinhoud, vermogen, massa rijklaar en toegestane maximum massa. De eerste controle is simpel: komt dit overeen met de advertentie en met de auto die voor je staat? Een afwijkende kleur of uitvoering betekent niet meteen fraude, maar wel dat je doorvraagt.

Het gewicht is bovendien praktisch: het bepaalt je wegenbelasting, en samen met de toegestane maximum massa of je met je rijbewijs een aanhanger mag trekken.

APK-historie met gebreken#

Je ziet wanneer de auto is goedgekeurd, tot wanneer de APK geldig is en welke gebreken de keurmeester daarbij registreerde. Komen dezelfde gebreken keer op keer terug, of is de APK bijna verlopen, dan weet je waar je naar moet vragen.

Kilometerstanden#

Bij de APK en bij onderhoud wordt de kilometerstand doorgegeven aan de RDW. Die standen zelf zijn niet openbaar: ze staan in het gratis RDW-voertuigrapport, dat alleen de eigenaar kan aanvragen. Vraag de verkoper het rapport met je te delen. Loopt de reeks netjes op, of zit er een daling in? Let ook op de afstand per jaar: een auto die jaren 30.000 km per jaar reed en daarna plotseling 5.000, heeft iets meegemaakt of stond stil.

Het tellerstandoordeel#

De RDW geeft per voertuig een eigen oordeel over de kilometerhistorie, en dat zie je wel gratis. Dit is je beste wapen tegen tellerfraude: staat er "onlogisch", dan is er ooit een lagere stand geregistreerd dan daarvoor. Dat kan een teruggedraaide teller zijn, maar ook een registratiefout. Vraag om het voertuigrapport en koop niet zonder sluitende verklaring. Meer uitleg staat in kilometerstand checken via kenteken.

Openstaande terugroepacties#

Fabrikanten roepen voertuigen terug voor veiligheidsproblemen. Staat er een actie open, dan is die nog niet uitgevoerd. Het herstel is gratis voor de eigenaar, want de fabrikant betaalt. Spreek af dat de verkoper de actie vóór de overdracht laat uitvoeren.

Exportstatus en tenaamstelling#

Je ziet de datum van tenaamstelling en of de auto voor export geregistreerd staat. De naam van de eigenaar is niet openbaar, dus je kunt niet controleren of de verkoper de eigenaar is. Vraag daarom altijd het kentekenbewijs en een identiteitsbewijs te zien, en controleer of die namen overeenkomen.

Wat je er níet in vindt#

Hier zijn veel vergelijkingssites onduidelijk over, dus we zijn expliciet:

• Schadehistorie en total loss. Nederland heeft geen openbare centrale schadedatabase. Zware schade laat alleen een spoor na als de auto een rijverbod (WOK) kreeg.
• Openstaande financiering. Staat niet in het kentekenregister. Beslag wel: dan kan de auto niet worden overgeschreven, en dat zie je in de kentekencheck.
• Diefstal. Niet in de open data, wel in de RDW-kentekencheck onder de status van het voertuig.
• Persoonsgegevens van de eigenaar. Bewust afgeschermd in de Wegenverkeerswet.

Wil je toch richting schadehistorie, lees dan wat wel en niet kan bij het opvragen van de schadehistorie.

Rode vlaggen#

1. Tellerstandoordeel "onlogisch". Alleen doorgaan met een sluitende verklaring en het voertuigrapport.
2. Dalende kilometerstand in het voertuigrapport. Hetzelfde verhaal.
3. Verlopen APK. Je mag er niet mee rijden, en het zegt iets over het onderhoud. Een betrouwbare verkoper regelt dit vooraf.
4. Veel eigenaren in korte tijd. Het aantal eigenaren zie je in de RDW-kentekencheck. Een auto van drie jaar oud met zes eigenaren verdient een verklaring.
5. Openstaande terugroepactie. Laat uitvoeren voor de overdracht.
6. Gegevens die niet matchen met de advertentie. Kleur, type of bouwjaar die afwijken.
7. Geen APK-registraties bij een auto die al APK-plichtig is. Een benzineauto moet na vier jaar voor het eerst naar de APK, een diesel na drie jaar. Ontbreken de keuringen bij een oudere auto, dan is hij vaak net geïmporteerd en ontbreekt de Nederlandse historie.
8. Haast bij de verkoper. Vooral in combinatie met contant afrekenen.

Extra checks per type auto#

Elektrische auto. De accu is het duurste onderdeel en de conditie staat niet in de RDW-data. Laat de State of Health uitlezen en controleer de accugarantie. De volledige uitleg staat in onze gids over een tweedehands EV kopen.

Diesel. Let op roetfilter en uitstootklasse in verband met milieuzones, en reken de wegenbelasting door: diesel kent een toeslag.

Luxe auto's. Een aantoonbare onderhoudshistorie weegt hier zwaarder dan bij een gemiddelde occasion, omdat één achterstallige beurt duizenden euro's kan kosten.

Youngtimers en klassiekers. Originaliteit, matching numbers en documentatie bepalen de waarde. Een auto van 40 jaar of ouder is vrijgesteld van wegenbelasting, maar vanaf 1 januari 2028 geldt die vrijstelling alleen nog voor auto's die vóór 1988 voor het eerst in gebruik zijn genomen (art. 72 Wet MRB). Een youngtimer uit 1988 of later krijgt op zijn 40e dus geen vrijstelling meer.

Import. Zonder Nederlandse APK-historie kun je de kilometerstand niet verifiëren. Vraag om de buitenlandse onderhoudshistorie.

Wat je zelf nog controleert bij de bezichtiging#

De kentekencheck vertelt je de administratieve waarheid. De technische waarheid zie je ter plekke. Loop deze punten langs:

Neem ook de papieren door: kentekenbewijs, onderhoudsboekje en facturen.

Twijfel je, laat dan een onafhankelijke aankoopkeuring doen door een garage die de auto niet zelf verkoopt. Dat verdien je terug in de onderhandeling of in de miskoop die je niet doet.

Je rechten als koper#

Een verkoper heeft een informatieplicht: bekende gebreken moet hij melden. Verzwijgt hij bewust iets, dan kan er sprake zijn van bedrog en is de koop mogelijk aantastbaar. Maar bewijzen wat iemand wist, is in de praktijk lastig.

Bij een particuliere verkoper gelden de regels voor consumentenkoop niet en heb je zelf een onderzoeksplicht. Bij een professionele verkoper sta je sterker: dan gelden de regels voor consumentenkoop en moet de auto voldoen aan wat je er redelijkerwijs van mag verwachten.

In beide gevallen helpt het als je vastlegt wat je vóór de koop hebt gecontroleerd. Bewaar een schermafdruk van de kentekencheck met datum.

Reken door wat de auto gaat kosten#

De aankoopprijs is niet je grootste kostenpost. Voor je onderhandelt, weet je het liefst wat de auto per maand doet:

• de wegenbelastingcalculator rekent de motorrijtuigenbelasting uit op gewicht, brandstof en provincie
• de maandlastencalculator telt daar afschrijving, verzekering, brandstof en onderhoud bij op
• de autowaardecalculator geeft een indicatie of de vraagprijs realistisch is

Die laatste is je sterkste onderhandelingsargument: een onderbouwd verhaal over de marktwaarde werkt beter dan afdingen op gevoel.

Conclusie#

Een occasion kopen zonder kentekencheck is een onnodige gok. In een minuut haal je de officiële gegevens op: APK-historie met gebreken, het tellerstandoordeel, import en openstaande terugroepacties. Doe het vóór de bezichtiging, neem je vragen mee, en laat bij twijfel keuren.

En wees vooral realistisch over wat een gratis check wel en niet kan. Schadehistorie zit er niet in, bij niemand niet. Wie je dat wel belooft, verkoopt je iets anders.